بانک پرسش و پاسخ

گنجینه ای بزرگ پرسش و پاسخ در زمینه های:کامپیوتر و اینترنت- اجتماعی - اطلاعات عمومی - معارف اسلامی - مهدو یت - پزشکی - صحفات ویژه

-----
بانک پرسش و پاسخ


 
---- -----
آیا حرکت امام حسین ـ علیه السلام ـ فقط عبادی بود یا سیاسی هم بود؟
مبنای حکومت علوی مشروعیت است یا مقبولیت؟
فقه سیاسی چیست و به چه نوع احکامی گفته می شود و تاریخ پیدایش آن به چه دوره ای می
چه ارتباطی بین دین و سیاست وجود دارد؟
آیا احکام حکومتی ثابت هستند یا موقت می‎باشند؟
جایگاه «فقه حکومتی» در کلام قدماء چیست؟ و اگر چنین مطلبی بدان پرداخته
معنای واژه‌ی سیاست چیست؟ چه تفاوتی بین تعریف «سیاست» در فرهنگ سیاسی اس
می خواستم بدانم چرا باید دین در سیاست دخالت داشته باشد؟
امپریالیسم چیست؟
الف ـ چرا پیامبر اسلام (ص) در میان مسلمین خوب را از بد معرّفى نکرده حال آنکه تما
سیاست کشف حجاب رضاخان به تحریک چه کسانی اعمال شد؟ این سیاست قبلا کجا امتحان شده
چرا برخى، دین را برتر از ایدئولوژى مى دانند; هدف آنها از نفى ایدئولوژى از دین چی
آیا ورود دین‎داران در عمل سیاسی و عرصة سیاست باعث ناخالصی دین‎داری و آلوده شدن و
چرا علماء و اندیشمندان اسلامی قدیم و جدید نسبت به مسائل سیاسی، فقهی و اجتماعی جا
فرق سیاست مداری، سیاست دانی و سیاست بازی چیست؟
فرق سیاست مداری و سیاست بازی چیست؟ و سیاست پسندیده از دیدگاه اسلام چیست؟
سیاست را به طور خلاصه تعریف کنید؟
سیاست ما عین دیانت ما است، یعنی چه؟
چرا حضرت علی (علیه السلام) قرآنی را که در زمان خلافت ابوبکر جمع آوری کرده بودند
سوره‎های قرآن به چه ترتیبی در کتاب قرآن چیده شده‎اند؟ و اگر ترتیبی ندارند چرا؟
مخلوقات خداوند، بجز انسان مانند حیوانات و نباتات و جمادات چگونه خالق خود را تسبی
مگر قرار است مردم همه معصوم باشند و هیچ خطائی نکنند تا بتوانند به سعادت آخرت برس
دلائلی که ثابت کند حضرت علی ـ علیه السلام ـ قرآن را جمع آوری کرده است را بنویسید
واژة «عمّ» در آغاز سورة نبا در اصل «عن من» بوده نون در میم ا
چرا خط قرآنی خطاطهای ایرانی تبلیغ نمی شود و همه جا قرآنهای خط عثمان طه که خواندن
چرا در نام گذاری اجزاء قرآن بین قرآن خط عثمان طه با قرآن چاپ عربستان و پاکستان ف
آیا مصحف علی ـ علیه السّلام ـ که اکنون به اعتقاد شیعه در دست مهدی (امام دوازدهم
آیه «اقتربت الساعة و انشق القمر» از شعر «امروالقیس» که می‌گو
آیة 101 سوره مائده؛ بیانگر آن است که سؤالات مردم بر محتوای وحی تأثیر می گذارد! م
آیا معانی و الفاظ قرآن کریم از طرف خداوند است یا از طرف پیامبر اکرم(ص) ؟

 
----
از دیدگاه جامعه شناسانه جامعه امام زمان (ع) یک اتوپیایی چگونه توجیه می‌شود؟
ساعت ۱٠:٥٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۸/٩  موضوعات: اطلاعات عمومی-علم و دانش

طرح سوال : از دیدگاه جامعه شناسانه جامعه امام زمان (ع) یک اتوپیایی چگونه توجیه می‌شود؟

جواب : آرزوی به زیستن و داشتن زندگی آرام، با زندگی بشر عجین بوده و در طول تاریخ از آن جدا نشده است، بشر همواره به فکر چنان روزی بوده و آنی از این اندیشه جدا نشده است، رؤیای مزبور در زندگی انسان به گونه‌های مختلف تبلور یافته و اندیشمندان هر عصری برای تعبیر شدن آن، چاره‌ها اندیشیده‌اند و آن را در قالب «اتوپیا» یا همان «مدینه فاضله» مطرح کرده‌اند


که در آن از نابسامانی و دغدغه‌های جوامع موجود، اثر و نشانی نباشد. از اولین طراح آن افلاطون گرفته تا مدینه فاضلة فارابی و از مدینة فاضلة کمونیستها و سوسیالیست‌ها تخیلی و بهشت موعود آنان گرفته تا مدینه فاضله عصر روشنگری سن آگوستین و توماس مورو و انسان مداری آنها که در آن مدینه بشر را از قید حیات و بند دین و آداب و تکالیف دینی آزاد نموده و انسان را محور همه چیز قرار داده‌اند و دین و مذهب «انسانیت» را پایه گذاری کرده‌اند.
«یوتوپیا یا اتوپیا» واژه‌ای است یونانی که اولین بار تامس مور آن را ساخته و به کار برده است، این کلمه از ریشة یونانی ou - topos به معنای هیچستان است که حکیم متأله شهاب الدین سهروردی آن را به نام ناکجا آباد تعببیر کرده است.[1]
نخستین متفکر که اندیشة آرمانی را بر برهان عقلی استوار ساخت افلاطون (427 ـ 347 م) فیلسوف یونانی در کتاب جمهوری و با بحث دربارة مفهوم درست عدالت آغاز کرد. بعد از آن ابونصر فارابی، اندیشة آرمان شهر را در آثار خود از جمله کتاب «اندیشه‌های اهل مدینه فاضله» مطرح ساخت و جامعه‌ای آرمانی بر پایة اندیشه‌های فلسفی و در قالب مفاهیم شریعت اسلام پی افکند.[2]
تامس موردر کتاب خود (یوتوپیا) را در سال 1516 منتشر کرد و در کتاب خود با تأثیر از حوادث روزگار خود جهت تأسیس آرمانشهر پیشنهاد کرد باید مالکیت خصوصی و انحصار طلبی و قوانین ستمگر و قدرت نظامی باید لغو شود.[3]
چنان چه ملاحظه می‌شود همة طراحان یوتوپیا یا آرمان شهر درصدد ارائة دنیای عاری از ظلم و نابرابری و برقراری عدالت و برابری است منتها هر متفکری با تأثیر از حوادث روزگار خود و اندیشه‌ای که دارد از یک بعد نگاه کرده و پیشنهاداتی را داده است. مثلاً افلاطون که بیشتر بر مفهوم عدالت تأکید دارد مردم مدینه فاضله را به سه طبقه: سرپرستان، سربازان و عوامل تقسیم می‌کند و سیاست را فقط حق سرپرستان و موروثی می‌داند و می‌گوید: حکام باید از حکیمان باشد و حکومت اشرافی باید بلامعارض باشد. در اندیشه او عدالت به معنی مساوات نیست، بلکه هر کس سرش در کار خودش باشد و فضولی نکند.[4]
با مطالعه نظارت طراحان اتوپیا یا آرمان شهر شاخصه‌های آرمان شهر خیالی این طراحان را شاید بتوان در موارد ذیل خلاصه کرد:
1. ایستایی: یعنی اتوپیا یا آرمانشهر نقطه‌ایست و پایان پویش تاریخ است چون بشر به کمال جامعه انسانی از لحاظ فردی و اجتماعی و نیز رستگاری می‌رسد، زیرا آرمانشهر تصویری از کمال مطلق یک جامعه است.[5] 2. برابری: در بیشتر آرمانشهرها برابری اصلی عمده است، افلاطون برابری را تضمینی برای پایان دولت آرمانی خویش می‌داند.[6] در یوتوپیای تامس مور و دیگر ناکجا آبادهای غربی نیز برابری اصل است[7].
3. هماهنگی در آرمانشهر تأکید بر هماهنگی، حتی بر اندیشه برابری پیشی می‌گیرد.[8]
حال که مختصراً با اندیشمندان و شاخصه‌های اصلی اتوپیا یا آرمانشهر یا مدینه فاضله آشنا شدیم بهتر است ببینیم مدینه فاضله حضرت مهدی (عج) چگونه است؟ مدینة فاضله موعود اسلام که در قرآن و روایات وعدة تحقق آن داده شد غیر از این مدینه‌های فاضله است. زیرا ویژگی‌های مدینه فاضله اسلامی که در عصر حکومت حضرت مهدی تحقق پیدا خواهد کرد، به گونه‌ای است که آن را از سایر مدینه‌های فاضله ممتاز می‌سازد.
ویژگی‌های مدینه فاضله اسلامی :
1. حاکم در عصر ظهور یا حاکم مدینه فاضله: حاکم مدینه فاضله اسلامی رهبری است معصوم، پاک و منزه از هر نوع عیب و نقص از قبیل احساسات حیوانی، خشم، غضب، شهوت، کبر مغرور وخودخواهی.[9]
چنین رهبری که جامعه جهانی تاکنون به غیر از ائمه چنین کسی را به خود ندیده است.
2. حکومت در عصر ظهور: نوع حکومتش الهی و بر مبنای ایمان به خدا و هدفش متحد کردن جماعتها و ملتها و برداشتن دیوارهای امتیازات (برخلاف نظر افلاطون) و اعتبارات بیهوده و ایجاد همکاری است، ‌این همان حکومت واحد جهانی است که کره زمین با یک حاکم، یک نوع حکومت را پیش بینی کرده است.[10]
3. عدل: این گوهر کمیاب که آرزوی دیرینه بشر است و بشر همواره منتظر روزی است این خواب تعبیر شود و عدل در جوامع بشری در تمام زمینه‌ها حاکم گردد دو چیز از شاخصه‌های اصلی حکومت امام عصر (عج) است.
الف. حکومت واحد جهانی؛ ب. عدل جهانی: یملأ الله الارض قسطاً وعدلاً کما ملئت ظلماً و جوراً.[11]
پیامبر فرموده: ابشرّکم بالمهدی یُبعث فی امّتی عمی اختلافٍ من الناس و زلازلٍ فیملأ الارض قسطاً و عدلاً کما ملئت جوراً و ظلماً یرضی عنه ساکن السماء و ساکن الارض.[12]
4. جهانی شدن اسلام به عنوان دین واحد جهانی:
در آن دوران اسلام دین همه مردم خواهد بود. امام محمد باقر ـ علیه السّلام ـ می‌فرماید: انّ ذلک یکون عند ظهور المهدی (عج) فلا یبقی احد الّا اقرّ بمتمد و مقداد بن اسود کندی. از پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ نقل می‌کند که فرمود: لا یبقی علی ظهر الارض بیت مدر و لا وبر الا او ظله الله کلمة الاسلام.[13](مجمع البیان، ج 5، ص 38).
و امام صادق ـ علیه السّلام ـ فرموده است: وقتی قائم قیام کند، زمینی باقی نمی‌ماند مگر این که صدای شهادت به وحدانیت الهی و رسالت محمدی در آن طنین انداز شود.[14] (بحار، ج 52، ص 340).
5. تکامل علم و عقل و فرهنگ :
در آن زمان جهل و نادانی (این دردسر همیشگی بشر) جای خود را به علم و دانایی می‌دهد و جهان از نور عقل و دانش آکنده می‌شود. و سطح عقل و فکر و علم بشر به حدّی می‌رسد که در زمان هیچ یک از انبیاء و اوصیا نرسیده بود.
امام باقر فرموده است: هنگامی که قائم ما قیام کند خداوند دست محبتش را بر سر بندگانش می‌گذارد و عقول آنها را با آن کامل و افکارشان را پرورش داده و تکمیل می‌کند.
و نیز می‌فرماید: امام صادق ـ علیه السّلام ـ : علم و دانش 27 حرف است که تا حال 2 حرف آن برای بشر آورده شده است، و در آن زمان 25 حرف دیگر آشکار خواهد شد و در میان مردم منتشر می‌سازد.»[15]
6. رفاه و آسایش: مدینه فاضله اسلامی در حقیقت آرمانشهر آسایش و رفاه همگانی است. چون توزیع عادلانه ثروت و منابع جایی برای فقر باقی نمی‌گذارد. فلذا امام صادق ـ علیه السّلام ـ فرموده است: حکومت او شرق و غرب جهان را فرا می‌گیرد. و زمین گنجهای خود را بر او ظاهر می‌سازد و در سرتاسر جهان جای ویرانی باقی نخواهد ماند، مگر این که آن را آباد کند.[16]
و نیز فرموده است: وقتی قائم ما قیام کند حکومت را بر اساس عدالت قرار می‌دهد و ظلم در دوران او برچیده می‌شود و جاده‌ها در پرتو وجودش امن و امان می‌گردد و زمین برکاتش را خارج می‌سازد و هر حقی به صاحبش می‌رسد. و در میان مردم همانند داود و محمد ـ صلّی الله علیه و آله ـ حکم می‌کند و کسی موردی را برای انفاق و صدقه و کمک مالی نماید زیرا همه بی‌نیاز خواهند بود.[17]
7. امنیت عمومی: در حدیث است که خداوند فرموده است: در آن زمان امنیت را بر روی زمین می‌افکنم و هیچ چیز به هیچ چیز ضرر نمی‌رساند و هیچ چیز از هیچ چیز نمی‌ترسد، تا آن جا که حشرات و حیوانات در میان مردم حرکت می‌کنند و هیچ کدام به دیگری آسیب نمی‌رساند.[18]
چنان چه از توضیحات و مستندات گذشته به دست می‌آید مدینه فاضله موعود اسلام گر چه در بعضی عناصر مثل عدالت، رفع ظلم، برابری و... با یوتوپیای مورد نظر اندیشمندان و فلاسفه مشترک است ولی با آنها تفاوت ماهوی دارد. چون عدالت مطرح در مدینه فاضله اسلامی هم وسیعتر است و هم موارد شمول آن زیاد است، مثل عدالت اقتصادی اجتماعی، فرهنگی و سیاسی و غیره و نیز مدینه فاضله در تمام زمینه‌ها که مورد غفلت اندیشمندان بوده است دارای برنامه است مثل علم، رفاه و آسایش و امنیت عمومی و غیره.
از طرفی نیز باید گفت مدینه فاضلة اندیشمندان یک طرح خیالی و ایده آلیستی است در حالی که مدینة‌ فاضله اسلامی یک طرح واقعی و عینی و رئالیستی است و بر این مطلب گر چه دلیل عقلی و فطری نیز می‌شود اقامه کرد چون انسان فطرتاً طالب عدالت و برابری است و عقل نیز حکم می‌کند که این نابسامانی‌ها و نابرابری‌ها و ظلمها باید یک روزی بیاید که برچیده شود، دلایل نقلی متقنی از قرآن و سنت دلالت دارند: خداوند در آیه 55 نور می‌فرماید: «خداوند به مؤمنان صالح از میان شما وعده دارد که آنان را قطعاً خلیفه روی زمین خواهد کرد. همان گونه که پیشینیان را خلافت بخشید و دین و آیینی را که برای آنها پسندیده، پا بر جا و ریشه‌دار خواهد ساخت و خوف و ترس آنها را به امنیت و آرامش مبدل می‌کند، آن چنان که تنها مرا می‌پرستند و چیزی را بر من شریک نخواهند ساخت و کسانی که بعد از آن کافر شوند فاسقند.
در تفسیر المیزان ذیل آیه مذکور چنین می‌خوانیم:
این جامعة طیب و طاهر، با صفاتی که از فضیلت و قداست دارد، هرگز تاکنون در جهان منعقد نشده و دنیا از روزی که پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ مبعوث به رسالت گشته تاکنون چنین جامعه‌ای به خود ندیده است، لاجرم اگر مصداقی پیدا کند، ‌در روزگار مهدی (عج) خواهد بود، چون اخبار متواتری که از پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ و ائمه ـ علیهم السّلام ـ در خصوص آن جناب وارد شده از انعقاد چنین جامعه‌ای خبر می‌دهد.[19]
بنابراین که زبان آیات و روایات زبان اسطوره‌ای و سمبلیک نیست بلکه زبان واقعیت است چنین مدینه‌ فاضله‌ای به دست حضرت مهدی ـ علیه السّلام ـ تشکیل خواهد شد. انشاء الله.
منابع:
1. ابراهیمی، ابراهیم، عصر ظهور، قم، امین، چ اول، 1381.
2. کورانی، علی، تـ : عباس جلالی، عصر ظهور، تهران، نشر بین الملل، چ پنجم، 1381.
3. فصلنامه انتظار، بنیاد فرهنگی امام المهدی (عج)، سال سوم، ش 2، 1380.
4. مورتامس، آرمانشهر (یوتوپیا) ت: داریوش عاشوری، تهران، خوارزمی، اول، 1361.
5. رادمنش، عزت الله، قرآن، جامعه شناسی، اتوپیا، تهران، سپهر، چ اول، 1368.
6. اصیل، حجت الله، آرمانشهر در اندیشه ایرانی، تهران، نشر نی، چ اول، 1381.
7. طباطبایی، سید محمد حسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمد باقر موسوی، محمدی، تهران، 1363.
پی نوشتها:
[1] . مور تامس، آرمانشهر «یوتوپیا»، ترجمه داریوش آشوری، خوارزمی، تهران، اول، 61.
[2] . اصیل، حجت الله، آرمانشهر در اندیشة ایرانی، ص 16 ـ 18، ص 19.
[3] . همان، ص 28.
[4] . رادمنش، عزت الله، قرآن، ‌جامعه شناسی، اتوپیا، ص 403.
[5] . اصیل حجت الله، آرمانشهر در اندیشه ایرانی، ص 32.
[6] . اصیل حجت الله، آرمانشهر در اندیشه ایرانی، ص 32.
[7] . همان، ص 33.
[8] . همان، ص 33.
[9] . معجم الاحادیث الامام المهدی، ج 1، ص 92، برگرفته از فصلنامه انتظار، ص 155.
[10] . معجم الاحادیث الامام المهدی، ج 1، ص 92، برگرفته از فصلنامه انتظار، ص 155.
[11] . معجم الاحادیث الامام المهدی، ج 1، ص 92، برگرفته از فصلنامه انتظار، ص 155.
[12] . به نقل از فصلنامه انتظار، سال اول، ش 2، ص 156 ـ 159.
[13] . به نقل از فصلنامه انتظار، سال اول، ش 2، ص 156 ـ 159.
[14] . به نقل از فصلنامه انتظار، سال اول، ش 2، ص 156 ـ 159.
[15] . همان، ص 153.
[16] . به نقل از فصلنامه انتظار، سال اول، ش 2، ص 159.
[17] . به نقل از فصلنامه انتظار، سال اول، ش 2، ص 159.
[18] . ابراهیمی، ابراهیم، عصر ظهور، ص 62 ـ 63.
[19] . طباطبایی، سید محمد حسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمد باقر موسوی، ج 29، ص 224.


لینک دائم نظر شما () »»حمایت از مطلب »۱ کلیک